نگهداری جوجه‌های یک‌روزه در روزهای نخست زندگی، یکی از مهم‌ترین عوامل برای داشتن یک گله سالم و پربازده است. جوجه‌ها در این دوره نسبت به حرارت، رطوبت، تهویه، خوراک و آب حساسیت زیادی دارند. فراهم‌کردن شرایط مناسب از همان آغاز می‌تواند به‌گونه چشم‌گیری استرس، مرگ‌ومیر و مشکلات رشد را کاهش دهد.
در این راهنما، مهم‌ترین نکات نگهداری جوجه‌های یک‌روزه در روزهای نخست را بررسی می‌کنیم؛ از آماده‌سازی محل پرورش گرفته تا تنظیم حرارت، خوراک‌دهی، آب‌دهی، تهویه، بستر، فضای مورد نیاز و بررسی روزانه جوجه‌ها.
آماده‌سازی محل پرورش پیش از رسیدن جوجه‌ها
محل پرورش جوجه‌ها باید پیش از رسیدن آن‌ها کاملاً آماده شده باشد. محیط باید گرم، خشک، پاک و بدون جریان مستقیم هوا باشد.
اطمینان حاصل کنید که وسایل گرم‌کننده به‌درستی کار می‌کنند و پیش از انتقال جوجه‌ها به محل، حرارت مناسب فراهم شده است. آب‌خوری‌ها و دان‌خوری‌ها نیز باید پاک، پر و در جای باشند که جوجه‌ها به آسانی به آن‌ها دسترسی داشته باشند.
حرارت مناسب برای جوجه‌های یک‌روزه
حرارت یکی از مهم‌ترین عوامل در روزهای نخست زندگی جوجه است. برای جوجه‌های مرغ، در هفته نخست معمولاً حرارت حدود ۹۲ تا ۹۵ درجه فارنهایت (۳۳ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد) در سطح بدن جوجه و در زیر منبع حرارتی توصیه می‌شود.
با این حال، نباید تنها بر اساس عدد دماسنج حرارت را تنظیم کرد. رفتار جوجه‌ها نیز یکی از مهم‌ترین نشانه‌ها برای تشخیص مناسب‌بودن حرارت است.
- اگر جوجه‌ها مستقیماً زیر منبع حرارتی به‌صورت فشرده جمع شوند، احتمالاً سردشان است.
- اگر جوجه‌ها از منبع حرارتی فاصله گرفته و در اطراف محل باقی بمانند، ممکن است حرارت بیش از حد بلند باشد.
- اگر جوجه‌ها به‌صورت یکنواخت در تمام محل پرورش پراکنده باشند و به‌گونه عادی حرکت کنند، معمولاً حرارت مناسب است.
- اگر جوجه‌ها در یک بخش مشخص جمع شوند، جریان هوا، گرم‌شدن غیر یکنواخت محل یا سایر مشکلات محیطی را بررسی کنید.
دماسنج باید تقریباً در سطح بدن جوجه‌ها نصب شود، نه در ارتفاع بلند؛ زیرا حرارتی که جوجه‌ها واقعاً احساس می‌کنند اهمیت دارد.
مصونیت وسایل گرم‌کننده
وسایل گرم‌کننده باید به‌گونه مصون نصب و استفاده شوند. سیم‌های برق و وسایل گرم‌کننده را از آب، بستر و جاهایی که جوجه‌ها بتوانند به آن‌ها دسترسی پیدا کرده یا آسیب برسانند، دور نگه دارید.
وسایل گرم‌کننده را به‌صورت منظم بررسی کنید و مطمئن شوید که خطر آتش‌سوزی، برق‌گرفتگی یا گرم‌شدن بیش از حد وجود ندارد.
آب تازه و خوراک مناسب
از لحظه رسیدن جوجه‌ها، آب آشامیدنی تازه و پاک باید در دسترس آن‌ها باشد. آب‌خوری‌ها را در جایی قرار دهید که همه جوجه‌ها بتوانند به آسانی به آن دسترسی داشته باشند.
از خوراک آغازین تجارتی مناسب استفاده کنید که مشخصاً برای نوع و سن جوجه‌ها تهیه شده باشد. خوراک باید تازه، خشک و در محل پاک و مناسب نگهداری شود.
در ساعات نخست، جوجه‌ها را با دقت بررسی کنید تا مطمئن شوید که به‌گونه عادی آب می‌نوشند و خوراک می‌خورند.
بستر پرورش: خشک، پاک و مناسب
بستر محل پرورش باید خشک، پاک و مناسب جوجه‌های جوان باشد. بستر خیس یا آلوده می‌تواند خطر بیماری را افزایش داده و شرایط نامناسب محیطی ایجاد کند.
رطوبت باید به‌سرعت برطرف شود، به‌ویژه در اطراف آب‌خوری‌ها. تهویه مناسب نیز برای کنترول رطوبت و جلوگیری از تجمع آمونیاک ضروری است.
تهویه باید هوای تازه را فراهم کند، بدون آن‌که در سطح جوجه‌ها جریان مستقیم هوا ایجاد شود.
جوجه‌های یک‌روزه به چه اندازه فضا نیاز دارند؟
جوجه‌ها به فضای کافی نیاز دارند تا بتوانند آزادانه به سمت منبع حرارتی حرکت کرده یا از آن فاصله بگیرند، به خوراک و آب دسترسی داشته باشند و با آرامش استراحت کنند.
برای جوجه‌های مرغ، Penn State Extension در هفته نخست معمولاً حدود یک‌چهارم فوت مربع فضا برای هر جوجه را پیشنهاد می‌کند. با این حال، این مقدار برای همه شرایط یکسان نیست و بسته به نوع پرنده، سیستم پرورش، شرایط محیطی و شیوه مدیریت می‌تواند تفاوت داشته باشد.
با رشد جوجه‌ها، نیاز آن‌ها به فضا نیز افزایش می‌یابد و مساحت محل باید متناسب با رشدشان تنظیم شود.
در ۲۴ ساعت نخست چه چیزهایی را باید بررسی کرد؟
۲۴ ساعت نخست اهمیت ویژه‌ای دارد. در این مدت، موارد زیر را به‌صورت منظم بررسی کنید:
- فعالیت و رفتار عمومی جوجه‌ها.
- این‌که جوجه‌ها به‌صورت یکنواخت در محل پرورش پراکنده باشند.
- این‌که جوجه‌ها به‌گونه عادی آب بنوشند.
- این‌که جوجه‌ها خوراک آغازین را مصرف کنند.
- این‌که بستر خشک و پاک باشد.
- این‌که تهویه به اندازه کافی مناسب باشد.
- این‌که سیستم گرم‌کننده به‌درستی و به‌صورت مصون کار کند.
بررسی زودهنگام می‌تواند به شناسایی مشکلات محیطی پیش از آن‌که باعث تلفات جدی شوند، کمک کند.
نگهداری پس از روز دوم
پس از روز دوم، معمولاً می‌توان حرارت محل پرورش را به‌صورت تدریجی کاهش داد. برای جوجه‌های مرغ، کاهش حدود ۵ درجه فارنهایت (نزدیک به ۳ درجه سانتی‌گراد) در هر هفته، به‌عنوان یک رهنمود عمومی استفاده می‌شود.
با این حال، حرارت باید همیشه بر اساس شرایط واقعی محیط و مهم‌تر از همه، رفتار جوجه‌ها تنظیم شود.
اگر جوجه‌ها راحت، فعال و به‌صورت یکنواخت پراکنده باشند و به‌گونه عادی آب و خوراک مصرف کنند، شرایط پرورش معمولاً مناسب است.
نشانه‌های هشداردهنده‌ای که نباید نادیده گرفته شوند
اگر جوجه‌ها خوراک یا آب مصرف نمی‌کنند، بیش از حد ضعیف یا بی‌حال به نظر می‌رسند، تنفس غیرعادی دارند، در تعادل یا حرکت مشکل نشان می‌دهند یا تلفات غیرمنتظره رخ می‌دهد، باید وضعیت به‌سرعت بررسی شود.
در چنین مواردی، برای تشخیص علت اصلی مشکل با داکتر وترنر یا متخصص طیور مشوره کنید.
بدون مشوره متخصص از دادن انتی‌بیوتیک، دوا، واکسین یا مکمل‌های غذایی خودداری کنید. استفاده غیرضروری یا نادرست از این مواد می‌تواند مشکلات بیشتری ایجاد کرده و حتی علت اصلی بیماری را پنهان کند.
فهرست بررسی روزانه جوجه‌های یک‌روزه
- آب تازه و پاک در دسترس است.
- خوراک آغازین تازه و کافی موجود است.
- جوجه‌ها فعال و هوشیار هستند.
- جوجه‌ها به‌صورت یکنواخت در محل پرورش پراکنده هستند.
- حرارت مناسب است.
- هیچ جریان مستقیم هوا وجود ندارد.
- بستر خشک و پاک است.
- تهویه مناسب است و بوی شدید آمونیاک وجود ندارد.
- وسایل گرم‌کننده به‌صورت مصون کار می‌کنند.
- هیچ نشانه غیرعادی بیماری یا تلفات وجود ندارد.
خلاصه
نگهداری موفقانه از جوجه‌های یک‌روزه پیش از رسیدن آن‌ها آغاز می‌شود. فراهم‌کردن محیطی گرم، خشک، پاک و دارای تهویه مناسب، همراه با دسترسی همیشگی به آب تازه و خوراک آغازین مناسب، اساس رشد سالم جوجه‌ها را تشکیل می‌دهد.
در روزهای نخست، تنها به عدد دماسنج تکیه نکنید. رفتار و نحوه پراکنده‌شدن جوجه‌ها معلومات ارزشمندی درباره راحتی آن‌ها و مناسب‌بودن شرایط محیطی ارائه می‌کند.
بررسی منظم جوجه‌ها در ۲۴ ساعت نخست و در تمام دوره پرورش می‌تواند به شناسایی زودهنگام مشکلات و کاهش تلفات کمک کند.
اگر درباره نگهداری جوجه، شرایط پرورش، مدیریت فارم‌های مرغداری یا انتخاب جوجه‌های سالم به مشوره مسلکی نیاز دارید، می‌توانید برای دریافت راهنمایی بیشتر با فارم ققنوس در تماس شوید.
